Η ΑΤΡΑΠΟΣ ΤΗΣ ΖΩΗΣ...

alt

ΜΙΑ ΕΛΕΓΕΙΑ...


Μια ελεγεία στην Κούλα...


alt


Η ΕΥΜΟΡΦΗ «ΚΟΙΜΩΜΕΝΗ»

Την κόρη την πεντάπλουμη, μη τη ζητάτε στους λουλουδιαστούς τους κάμπους, μήτε στις δροσερές πηγές, στους λόγγους και τα όρη.  Ούτε  στου θεριστή τα χρυσαφένια στάχυα και στου Διονύσου τις μεθυστικές του τρυγητού ημέρες θα τη βρείτε. Μες τις καρδιές ζητήστε την, εκείνων που αγαπούν. Κοιμάται η αγαπημένη, χαρούμενη, αναπαυμένη, σε ζεστή αγκάλη, άγια, μητρική. Στον κόσμο των Αγγέλων, γίνεται χαρά μεγάλη, προσευχητική. Ο χάρος την εκαρτέραγε, τα σκοτεινά παλάτια να στολίσει. Εζήλεψε την προκοπή, την ευμορφιά, τη νιότη. Κι εκείνη καρτερικά τον επερίμενε, με περισσό το θάρρος, το ποταμό Αχέροντα που τα νερά του μάζεψε την κόρη να μην βρέξει, επήγε να διαβεί.   Αφήκε σπλάχνα, κι άλλους αγαπημένους, στων αρχαγγέλων τις γιορτές γιατ' ήταν καλεσμένη, κι εστόλισε του Παραδείσου τις γωνιές. Λευκές ψυχές, αμάραντα λουλούδια οι ευχές της, φεγγοβολούν, τον κόσμο ομορφαίνουν...

Χρόνης Μούτσης


alt



Η Πεντηκοστή γεννά μια καινούργια Οντολογία μεταξύ όντος και Είναι...

alt 


Ο Heidegger τον περασμένο αιώνα διατύπωσε την «Οντολογική Διαφορά μεταξύ όντος και Είναι». Καθόλου τυχαία βέβαια. Ήταν αυτός ο εκφραστής μιας ολόκληρης περιόδου της ιστορίας του πνεύματος. Η Οντολογική Διαφορά του H. είναι η αιχμή του δόρατος της φιλοσοφίας και της λογικής του όντος.  Μετά τόσες και τόσες περιπέτειες, απ' το σκοταδισμό στο Διαφωτισμό και τον Ιδεαλισμό, το ανθρώπινο ον, μη βρίκοντας άκρη στην αναζήτηση του Είναι, βρίσκεται εξώριστο πάνω σε αυτόν τον πλανήτη. Ο άνθρωπος είναι ξένος (Καμύ)μεσα στον εχθρικό κόσμο που τον περιβάλλει. Το παράλογο του πόνου και του θανάτου απειλεί την ύπαρξή του. Για να αντιμετωπίσει ο νοήμον άνθρωπος αυτή τη φοβερή απειλή, προσπάθησε να προσδιορίσει τη σχέση του απέναντι στον κόσμο και το Είναι. Μια πιθανή κατανόηση του Θείου Είναι, ως γεννεσιουργού αιτίας των πάντων, θα κάλυπτε αυτή την απειλή του μηδενός και του αφανισμού του όντος. Η ιστορία της σχέσης όντος και Είναι ξεκινά απ' την αρχαία ελληνική σκέψη με πρώτους τους  Ίωνες και Ελεάτες φιλοσόφους και με κύριους εκφραστές τους:  (Ηράκλειτο - Παρμενίδη), για να γίνει ένα ολοκληρωμένο διπολικό φιλοσοφικό σύστημα των δυο κορυφαίων ελλήνων φιλοσόσων: (Πλάτωνα - Αριστοτέλη).

 

Ο Heidegger λοιπόν λέει πως το «ον» είναι διάφορο του «Είναι». Υπάρχει μεταξύ τους μια «Οντολογική Διαφορά» που κάνει αδύνατη κάθε γνώση και σχέση του «Είναι» απ΄το πεπερασμένο «ον». Αυτή είναι και η καταδίκη του όντος, ο περιορισμός του και το πεπερασμένο της υπάρξεώς του. Ο άνθρωπος είναι πεπερασμένος διότι έχει αποκοπεί απ΄το άπειρο «Είναι», που είναι το μόνο που θα μπορούσε να διευρύνει την ύπαρξή του και να του χαρίσει την ελευθερία και την αθανασία. Ο H. δεν παραγνωρίζει την ιστορικότητα του όντος. Όλα συμβαίνουν μέσα στο χρόνο και τον χώρο. Γι αυτό και αναφέρεται στο ον και στο Είναι ως: Sein «Είναι» και Da-sein «εδώ-είναι». Το «εδώ-είναι» είναι ο άνθρωπος, το συγκεκριμένο ον μέσα στο χώρο και το χρόνο, σε αντίθεση με το άπειρο «Είναι». Η Οντολογική διαφορά των δύο υφίσταται μέσα στην ιστορία του πνεύματος και του κάθε όντος, κάθε ανθρώπου ξεχωριστά στο διάβα της ζωής του, στην πορεία του προς την ωριμότητα.

 

Σε σχέση όμως με τα παραπάνω, μέσα στην ιστορία έχει συμβεί ένα κοσμοϊστορικό γεγονός πού άλλαξε την Οντολογία και ακόμα περισσότερο εξάλειψε την «Οντολογική διαφορά όντος και Είναι». Το ακατάλυπτο «Θείον Είναι», η «προαιώνιος Αλήθεια», που με τόση αγωνία αναζητούσαν οι αρχαίοι φιλόσοφοι, ενσαρκώθηκε στο πρόσωπο του Χριστού. Αυτός που είπε στον Μωυσή: «Εγώ ειμί ο Ων», (Εγώ είμαι το Είναι), ο Θεός Λόγος, ήρθε στον κόσμο και ενώθηκε με την φύση μας. Κάθε απόσταση, κάθε εμπόδιο στη γνώση του Θείου Είναι έχει εξαληφθεί. Αυτή η καινούργια περίοδος στην ιστορία της ανθρωπότητος ξεκινά με την τελείωση του έργου Εκείνου πάνω στο σταυρό. Με το: «Τετέλεσται» του Κυρίου ξεκινά η ζωοποίηση της ανθρωπότητος. Αρχίζει η εποχή του Παρακλήτου. Σας συμφέρει να φύγω έλεγε ο Χριστός στους μαθητές Του, γιατί τότε θα έρθει Εκείνος, «ο Παράκλητος», το Πνεύμα το Άγιο, που θα σας οδηγήσει εις όλη την Αλήθεια. Αυτό συνέβει έκεινη την τρομερή και ακατανόητη ημέρα της Πεντηκοστής. Ο Παράκλητος κατέρχεται και ενοικεί μέσα στον κόσμο, όπου ποτέ πριν δεν ήταν παρών. Εκείνη την ημέρα, η Αιώνια ζωή, το Θείο Είναι, αποκαλύφθηκε εδώ στη γη και ένωσε τα διεστώτα. Οι ουρανοί , τα σύμπαντα ολόκληρα, τα νοητά και α-νοητά γέμισαν με την ενέργεια Εκείνου. Ο κόσμος έπαψε να είναι φυλακή και ο άνθρωπος έπαψε να νιώθει «ξένος» πάνω σ'αυτόν. Μια καινούργια Οντολογία γεννιέται...

Χρόνης Μούτσης


alt


ΠΑΡΑΛΛΗΛΟΙ ΚΟΣΜΟΙ...

 

alt



Κόσμοι παράλληλοι. Δεν βρίσκονται  σε παράλληλα σύμπαντα, ούτε σ' άλλους πλανήτες.  Είναι  γύρω μας, είναι συγκατοικοί μας. Ο καθένας  κι ένας κόσμος, που κινείται στο δικό του σύμπαν, στο δικό του χρόνο, στο δικό του παρών.  Είμαστε όλοι εμείς. Είναι θαυμαστό. Ο κάθε άνθρωπος πάνω στη γη, είτε βασιλιάς - είτε ζητιάνος, είναι μοναδικός και ανεπανάληπτος. Σκέφτεται με τον δικό του τρόπο. Έχει την δική του πνευματική και διανοητική ηλικία. Είναι τόσες και τέτοιου είδους οι μεθηλικιώσεις των κοινωνιών και του κάθε ενός μας, στο διάβα της ζωής, που κάνει πολύ διακριτή τη διαφορετικότητα, αλλά και αδύνατη την ταύτιση. Εκείνος που συμπορεύεται με τον κάθε άνθρωπο και την κάθε κοινότητα, είναι ο Χριστός και οι άγιοί του. Ο Κύριος των όλων, ο παντοδύναμος και αναμάρτητος, γίνεται συνοδοιπόρος όλων. Δεν κάνει διακρίσεις. Μπαίνει στο χώρο και τον χρόνο του κάθε ενός και τον εξαγιάζει. Ήδη με την ζωή Του πάνω στη στη γη, ο τέλειος άνθρωπος  Χριστός, έχει πατήσει πάνω σε κάθε πιθανή υπαρξιακή κατάσταση που μπορεί να υπάρξει κανείς και την έχει Χριστοποιήσει. Μας άφησε έτοιμο δρόμο, ίχνη, "τορό", πάνω στον οποίο μπορούμε να πατάμε για να τον συναντήσουμε. 

Χρόνης Μούτσης



alt

 


Η ΑΓΙΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ



alt


Η Αγία Αικατερίνη είναι πολύ προσφιλής και αγαπητή στο λαό για το μαρτύριό της, αλλά λίγοι γνωρίζουν την συμβολή της στη σύζευξη  των Ελληνικών γραμμάτων με τον Χριστιανισμό. Καταγόταν από την Αλεξάνδρεια,  είχε πλούσια και ευγενική καταγωγή, με φυσικό κάλλος και μεγάλη μόρφωση. Σπούδασε σχεδόν όλες τις επιστήμες της εποχής της, φιλοσοφία,  ποίηση,  ρητορική,  ιατρική και μιλούσε  πολλές ξένες γλώσες. Γνώριζε  Όμηρο, Πλάτωνα,  Αριστοτέλη,  αρχαίους ποιητές και γενικά όλη τη θύραθεν παιδεία. Η ομορφιά, η ευφυϊα, η ευγενική καταγωγή, τα πλούτη και η μόρφωση έκαναν την Αικατερίνη περιζήτητη νύφη,  εκείνη όμως απέριπτε όλους τους υποψήφιους γαμπρούς γιατί τους θεωρούσε κατώτερούς της. Οι θρύλοι και οι παραδόσεις που σχετίζονται με το πρόσωπο τής Αγίας είναι πολλοί και παρουσιάζουν μεγάλο ενδιαφέρον, όπως πχ όταν η μητέρα της έβλεπε πως η κόρη της απέριπτε όλους τους νέους και με το φόβο μήπως μείνει ανύπαντρη, απευθύνθηκε σε έναν άγιο ασκητή της εποχής,  τον Ανανία. Εκείνος  μίλησε στην νέα για κάποιον νέο πολύ ανώτερό της, απαράμιλλης ομορφιάς, γνώσης και αρετής και κέντρισε με τους λόγους του το ενδιαφέρον της όμορφης και πανέξυπνης νέας. Το βράδυ είδε στον ύπνο της την Παναγία να της φορά στο χέρι δαχτυλίδι και να της συστήνει τον Υιό Της ως τον νέο εκείνο για τον οποίο της μίλησε ο ασκητής. Όταν ξύπνησε είδε έκπληκτη στο χέρι της το δαχτυλίδι που της έδωσε η Παναγία και αυτό στάθηκε η αφορμή  να στραφεί προς τον Χριστιανισμό, να εμβαθύνει στη νέα πίστη, να μελετήσει  τα Δόγματα, να αγαπήσει με όλη τη ύπαρξή της τον Χριστό και να διακηρύττει παντού τη Θεότητά  Του. Όλα αυτά αποτέλεσαν την αφορμή να διωχθεί  από τον Έπαρχο της Αιγύπτου Μαξιμίνο. Η Αγία μαρτύρησε, βασανίστηκε στον φοβερό τροχό και μετά από φυλάκιση και πολλές κακουχίες αποκεφαλίστηκε. Το σκήνωμά της Άγιοι Άγγελοι το μετέφεραν στο όρος Σινά και βρέθηκε τέσσερις αιώνες αργότερα από έναν ασκητή.


alt


Ένα σημαντικό περιστατικό του βίου Της ήταν ο διάλογος της Αγίας  με πενήντα σοφούς της εποχής τους οποίους είχε καλέσει ο Μαξιμίνος να κάνουν μαζί Της έναν δημόσιο διάλογο σε θέματα πίστεως και να αποστομώσουν την Αγία. Το αποτέλεσμα αυτής της κουβέντας,  ήταν οι πενήντα φιλόσοφοι να πεισθούν από την Αικατερίνη, που αποδείχτηκε πιό σοφή από εκείνους, για την αλήθεια της Χριστιανικής πίστης και την Θεότητα του Χριστού και να ζητήσουν να βαπτισθούν. Αυτό είναι ένα σημαντικό γεγονός που καταξιώνει τον ανθρώπινο λόγο και καταδικάζει κάθε Μανιχαϊστική αντίληψη για την ανθρώπινη γνώση,  την Φιλοσοφία και εν γένει την Ελληνική παιδεία. Ίσως αυτή η μεγάλη αγάπη της Αγίας στα Ελληνικά γράμματα να είναι μια ακόμη αιτία για την αγάπη που τρέφει ο λαός μας στο πρόσωπό Της  ώστε να χτίζει παντού εκκλησιές στη χάρη Της. Το όνομα της Αγίας Αικατερίνης  ήταν το πρώτο όνομα αγίου που άκουγα μικρός από τη μάνα μου και μια ακόμη ενάρετη και βασανισμένη γυναίκα, που την επικαλούνταν και ζητούσαν κάθε μέρα τη βοήθειά Της, διότι στο χωριό μου το Οινοχώρι Φωκίδος είχαμε την Εκκλησιά Της. Να έχουμε την ευχή Της και την ευλογία Της.

Χρόνης Μούτσης


  Tumblr_lyaei4tazs1qzmxzao1_500_large

ΠΑΙΑΝΙΑ  24  ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ  2012



ΤΟ ΟΝΤΟΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ


alt


Ως θνητοί, οι περισσότεροι άνθρωποι ζούν και αντιλαμβάνονται το χρόνο ως τον μέγα εχθρό. Αντιλαμβάνονται το χρόνο με την αρχαιοελληνική έννοια. Ο χρόνος υπ΄αυτή την έννοια είναι ο Κρόνος που κατασπαράζει τα παιδιά του, που οδηγεί την ύπαρξη στον αφανισμό. Αυτή είναι η οριζόντια βιοτή του χρόνου που έχει αρχή και τέλος, ξεκινά με τη γέννηση και καταλήγει στο θάνατο. 

Είναι ο "θνήσκων χρόνος". 

Ας τον ονομάσουμε έτσι, γιατί είναι βουτιγμένος στο θάνατο. Περιβάλλεται απ΄αυτόν και ότι περιβάλλει καταλήγει στο μηδέν και την ανυπαρξία. Και ο ίδιος είναι «θνήσκων» διότι καταργεί τα όντα που τον συνειδητοποιούν. Άρα, με την τελευτή τους παύει να υφίσταται και αυτός.


Οι αρχαίοι πρόγονοί μας μελετώντας το παράλογο του θανάτου και προσπαθώντας να δώσουν μια διέξοδο, επινόησαν την πραγματικότητα ενός άλλου κόσμου πιό αληθινού απ΄τον δικό μας. Ας μην ξεχνάμε βέβαια πως όλα αυτά γίνονται πριν την έλευση του Θεανθρώπου. Τότε ήταν αδύνατο στον φιλόσοφο νου να αποδεχτεί την ανάσταση των νεκρών. Άρα, ένας κόσμος που οδηγείται στον θάνατο, δεν μπορεί να είναι και πραγματικός. Έτσι επινοήθηκε ο κόσμος των Ιδεών. Ένας κόσμος ιδεατός μέσα στον "Θείο Νου" απ΄όπου ξεκινούν τα πάντα, όλη η δημιουργία και οι ανθρώπινες ψυχές, οι οποίες πέρνουν τη σωματικότητα και ρίχνονται σ΄αυτόν εδώ τον κόσμο, για να επιστρέψουν ξανά στη θεία μακαριότητα μετά το θάνατο.


Αξίζει εδώ να τονισθεί, πως και ο Χριστιανισμός, κυρίως ο Δυτικός, αλλά και οι σημερινοί Ορθόδοξοι Έλληνες,είναι προσκείμενοι περισσότερο σ΄αυτές τις ιδέες του Πλάτωνα και των Νεοπλατωνικών παρά στο "νέο κήρυγμα" της Ανάστασης των νεκρών.


Ο Χριστός εξαγίασε το χρόνο. Μπήκε στο χρόνο και έκανε όλες τις στιγμές του ιερές. Ο "Άνθρωπος Χριστός" έζησε όλη τη ζωή Του ως Θεάνθρωπος.Ιεροποίησε την κάθε στιγμή. Έτσι ο χρόνος, δηλαδή ο Χριστοχρόνος, παίρνει για τον άνθρωπο Οντολογικές διαστάσεις,τον συνδέει με τον δημιουργό του χρόνου, το Χριστό. Ζώντας ο κάθε άνθρωπος τις στιγμές του, τις περιστάσεις του, όπως τις είχε ζήσει ο Χριστός, Χριστοποιείται. Δεν υπάρχει στιγμή, κατάσταση και περίσταση, που να μην την έχει εξαγιάσει ο Χριστός με τη βιοτή Του.Μόνο την αμαρτία δεν εξαγίασε, μόνο τον χρόνο της αμαρτίας δεν έζησε ο Κύριος, γιατί ήταν αναμάρτητος. Όλα τα άλλα τα Χριστοποίησε, τα έκανε δικά Του: Τον πόνο, τον εμπαιγμό, τις κατηγορίες, την απόρηψη, το μαρτύριο, την φτώχεια, την ξενιτεία, την καταισχύνη, την Θεοεγκατάληψη, ακόμα και τον σταυρικό θάνατο, αλλά και την προσευχή, την νηστεία, την σωφροσύνη, την υπακοή στον Πατέρα, τη Θεία ζωή... 

Έτσι ο άνθρωπος που ζει σε κάποια απ' αυτές τις καταστάσεις, σε κάποια απ΄αυτές τις περιστάσεις, συνειδητά ή ασυνείδητα, Χριστοποιείται και εξαγιάζεται. Μιμείται τον Κύριο του χρόνου και όλων των περιστάσεων της ζωής. Τότε συμβαίνει το παράδοξο: ο χρόνος γίνεται φίλος. Ο άνθρωπος, είτε το καταλαβαίνει-είτε όχι, πατά πάνω στο Θείο χρόνο. Ξεπερνά το αδιέξοδο του αφανισμού που φέρνει ο θάνατος και ζωοποιείται ζώντας στις διαστάσεις του Θείου Χριστοχρόνου. Έτσι ο χρόνος ερμηνεύεται διαφορετικά στη βιοτή του καθενός. Δεν είναι ίδιος για όλους.

 Ο καθένας ζει τον δικό του χρόνο...


Χρόνης Μούτσης 


alt 

           


Ο γιδοβοσκός

 

alt



 Στα ριζά των δέντρων τ' αρχαία μονοπάτια,                                       η     χλωρασιά, τα μούσκλια.

 Πιό κει στο ξέγναντο, κατάκορφα στη ράχη

 στέκει καλύβα κλαδωτή στης βαλανιδιάς το γέρμα.

 Του γέρο-Τρόκα η μορφή, γιδοβοσκού του Ομήρου,

 να σαλαγά το θάνατο μες του κρασιού τη ζάλη

 μ' ακολουθεί... στου πανηγυργιού τους ήχους.

 Κραυγή θεριού ανήμερου γινόταν ο χορός του.

 Τον Μελανθέα εκάλαγε να σταυρωθεί μαζί του

 για μιας γυναίκας τη ματιά τη λάγνα που ποθούσε!

Χρόνης Μούτσης



Φωτογραφία: ΟΤΑΝ ΤΟ ΧΙΟΥΜΟΡ .... ... δεν έχει ανάγκη από λόγια!!


ΜΙΑ ΜΕΡΑ ΟΛΟΙ ΘΑ ΑΝΑΣΤΗΘΟΥΜΕ...


alt


Ότε κατήλθες προς τον θάνατον, η ζωή η αθάνατος,

Τότε τον Άδην ενέκρωσας τη αστραπή της Θεότητος,

Ότε δε και τους τεθνεώτας εκ των καταχθονίων ανέστησας,

Πάσαι αι Δυνάμεις των επουρανίων εκραύγαζον:

Ζωοδότα Χριστέ ο Θεός ημών, δόξα Σοι.

 

Εμβαθύνοντας στο το μέτρο του δυνατού στις αλήθειες των λόγων του Κυρίου και των των λειτουργικών κειμένων, φρονώ, πως ενισχύεται η πίστη μας και ελευθερωνόμαστε απ΄τα δίχτυα της λογικής και του κόσμου. Τότε οι θείες αλήθειες γίνονται τροφή και αποτελούν πηγή μεγάλης χαράς και ελπίδα νίκης κατά του θανάτου απ΄αυτή τη ζωή. Ας δούμε λίγο και το παραπάνω Αναστάσιμο απολυτίκιο με αυτή την προοπτική.

«Ότε κατήλθες προς τον θάνατον, η ζωή η αθάνατος...»   Λέμε: Ο Χριστός είναι η Όντος Ζωή. Είναι ο σαρκωμένος Λόγος που με το θάνατό Του νικά το θάνατο. Για να δούμε τι σημαίνουν όλα αυτά για εμάς: Ο Θεός λοιπόν γίνεται πραγματικός άνθρωπος και παίρνει την ανθρώπινη φύση, χωρίς όμως το προπατοτικό αμάρτημα. Αυτό έχει μεγάλη σημασία, διότι ο άνθρωπος Χριστός είχε αμόλυντη την ανθρώπινη φύση Του και ως εκ τούτου, η ανθρώπινη φύση του Χριστού, δεν τελούσε υπό το καθεστώς της αναγκαιότητος του θανάτου. Ο Χριστός δηλαδή, δεν ήταν αναγκαίο να πεθάνει και «κατήλθε προς τον θάνατον», εκούσια, απ΄την μεγάλη Του αγάπη για τον άνθρωπο. Ο Χριστός που ήταν «η ζωή η αθάνατος» κατέβηκε στον Άδη και «ενέκρωσεν τον Άδην». Ο Άδης, μέχρι να κατέβει εκεί η ψυχή του Θεανθρώπου, είχε εξουσία πάνω στις ψυχές των ανθρώπων. Οι ψυχές ζούσαν αυτή την κατάσταση του Άδη δίχως νάχουν διέξοδο. Είχαν χάσει τη δυνατότητα που τους είχε δοθεί νά΄ναι με τα σώματά τους. Να πληρεί το ένα-το άλλο. Το ένα, να είναι η εντελέχεια του άλλου. Σ' αυτή την κατάσταση, της σκιάς και του θανάτου, είχε χαθεί η ελπίδα της Ανάστασης. Ακόμη και οι Δίκαιοι, που δεν ευρίσκονταν σε κολάσιμη κατάσταση, είχαν χάσει την Οντολογική δυνατότητα της Ανάστασης και της ένωσης με τα σώματά τους. Μέχρι που ο Άδης δέχτηκε στα σπλάχνα του τον Θεάνθρωπο, τον σεσαρκωμένο Λόγο που έφερε την ανακαινισμένη ανθρώπινη φύση, στην οποία πλέον είχε εκεντριστεί όλη η ανθρωπότητα. Τι σήμαινει αυτό; Η μη αναγκαιότητα του θανάτου που υπήρχε στον Κύριο πέρασε στην ανθρώπινη φύση, πέρασε σε όλους τους ανθρώπους. Ο Χριστός Αναστήθηκε και αναστήθηκε μαζί Του και το σύνολο της ανθρωπίνης φύσεως «Ότε δε και τους τεθνεώτας εκ των καταχθονίων ανέστησας». Η αποκατάσταση της φύσεως ήρθε. Η Ανάσταση πλέον δόθηκε (και θα δοθεί) σε όλους ως δωρεά, όχι όμως και η σωτηρία, αλλά αυτό θα το δούμε κάποια άλλη στιγμή. 

Xρόνης Μούτσης


alt

 


Σπληνάντερο... ο πιό νόστιμος μεζές!


alt


Ελάτε να φτιάξουμε το πραγματικό σπληνάντερο. Εγώ έμαθα την τέχνη του από έναν «μπάρμπα μου» στο χωριό μου στη Ρούμελη που είχε μαγαζί. Και για όσους δεν ξέρουν, «μαγαζί» κατά το νεωτερικότερον σημαίνει «τα πάντα όλα», δηλαδή από καρφίτσα ... μέχρι σπηνάντερο. Για να το φτιάξουμε χρειαζόμαστε : μία μπόλια, μία συκωταριά, εξη-επτά σκελίδες σκόρδα, αλατοπίπερο και ένα έντερο. Ο χασάπης που εμπιστεύεστε ξέρει και θα σας δώσει το κατάλληλο έντερο.


 Πλένουμε καλά καλά το έντερο και το βάζουμε σε ένα σουρωτήρι να στραγγίζει. Βάζουμε πάνω στο τραπέζι μας μια λαδόκολα και απλώνουμε πάνω τη μπόλια. Κόβουμε με ένα ψαλίδι σε στενές λωρίδες (τόσο στενές όσο ένα δάκτυλο η κάθε μια) την καρδιά, το συκώτι και τη σπλήνα. Αυτές τις τρεις λωρίδες τις απλώνουμε πάνω στη μπόλια. Τώρα εδώ χρειάζεται προσοχή διότι εξαρτάται και η επιτυχία του έδεσματός μας. πρέπει να περάσουμε την τυλιγμένη μπόλια με το περιεχόμενό της στο έντερο. Να τι κάνουμε: Παίρνουμε το έντερο απ' τη στενή του πλευρά, βάζουμε την άκρη του λίγο προς τα μέσα και βάζουμε εκεί την άκρη της τυλιγμένης μπόλιας σπρώχνοντας προς τα μέσα. Το έντερο σιγά-σιγά καλύπτει τη μπόλια και έρχεται τα μέσα-έξω. Η μπόλια γλυστρά μαζί με την άκρη του εντέρου προς τα μέσα, στο ίδιο το έντερο. Στο τέλος περνά όλη η μπόλια και το έντερο έχει γυρίσει όλο απ' την ανάποδη. Η λεία πλευρά του είναι τώρα απ' έξω.

Το σπληνάντερό μας είναι έτοιμο για ψήσιμο στη σούβλα ή στο φούρνο. Αν το βάλετε στο φούρνο βάλτε από κάτω κληματόβεργες ή σχάρα και τυλίξτε το σε λαδόκολα ή αλουμινόχαρτο για να μην σας καεί, στο τέλος όμως  ξετυλίξτετο  και να το αφήστετο να ξεροψηθεί.                            

Καλή σας όρεξη .... και τω Θεώ Δόξα!!!

Χρόνης Μούτσης


alt


Η μετανοούσα πόρνη και εμείς...

alt


"H πόρνη μετά δακρύων, καταφιλούσα τους αχράντους σου πόδας... εξέχεεν το μύρον...»  


Η πόρνη του τροπαρίου αγάπησε πολύ και αυτή η αγάπη ήταν ο καρπός της που την ένωσε με το Χριστό, σε αντίθεση με τον παραβολικό χαρακτήρα του Ευαγγελίου της «ξηρανθήσης συκής» που δεν έφερε καρπό, ή των μωρών παρθένων, που ενώ νίκησαν την φορά της φύσεως έμειναν εκτός του Νυμφώνος. Είναι οι δυό διαφορετικές θεωρήσεις, απ'τη μια η πόρνη, «η εν πολλαίς αμαρτίαις περιπεσούσα γυνή», που όμως διέσωσε μέσα της αυτή την ερωτική φορά και όταν βρέθηκε μπροστά στον Νυμφίο Χριστό δόθηκε σ' αυτόν δίχως όρια, ερωτικά, παράφορα.

Απ' την άλλη ο πιστός τιρητής του νόμου, ο θρησκευόμενος. Αυτός που δεν ζει, αλλά απωθεί. Που δεν μεταμορφώνει τα πάθη αλλά τα κρύβει. Που βγαίνει εκτός ζωής και δεν έχει ελπίδα. Που δεν είναι ζεστός ή κρύος, αλλά χλιαρός και για τους χλιαρούς (δηλαδή για όλους εμάς), όπως και για τους Φαρισαίους ο Χριστός μίλησε πολύ σκληρά. Που δεν φέρει καρπούς, διότι οι καρποί δεν είναι οι αρετές, ούτε τα καλά έργα του, ούτε καν και αυτή η νίκη της «φύσεως», όπως συνέβει με τις μωρές παρθένες, αλλά η δίχως όρια και προϋποθέσεις αγάπη για τον Νυμφίου. Η τελεία άφεση στα χέρια Του και στη θέλησή Του. Είναι αυτή η απομάκρυνση μιας εσφαλμένης ιδέας ενός Θεού δικαστή που περιμένει αξιομισθίες και αρετές.

Η πόρνη που παραδέχεται πως ζει στο σκοτάδι και είναι κυριευμένη από τον έρωτα της αμαρτίας, αντιλαμβάνεται πως ο Χριστός είναι ο Θεός, κάτι που ούτε οι μαθητές Του δεν κατάλαβαν καλά-καλά. Πως μπορεί όμως να συμβαίνει αυτό; Η πόρνη τόλμησε να αντικρίσει το απύθμενο βάθος της αμαρτίας της και να βιώσει την υπαρξιακή της κενότητα, είδε την χαώδη απόσταση που την χώριζε από την αγάπη του Θεού. Δεν πίστεψε ποτέ στον εαυτό της. Έβλεπε τα χάλια της και ήθελε να αλάξει. Αυτή η αυτογνωσία της την κάνει να πέσει στα πόδια του Κυρίου της και να τα σκουπίσει με τα μαλιά της, έκανε το ίδιο που θα κάνει  και ο Χριστός στο Μυστικό Δείπνο. Πράξεις άκρως ερωτικές, που κάνουν την ύπαρξη να βγει από τον εαυτό της και να βρεί τον άλλο, τον Θεό. Και συμβαίνει αυτό  όχι στους καθώς πρέπει αλλά σε μια πόρνη, γιατί ένιωσε την αμαρτία στις πραγματικές της υπαρξιακές διαστάσεις που είναι η απομάκρυνση, η τεράστια απόσταση που τη χώριζε από το Θεό της, αλλά και είχε διασώσει αυτήν την ερωτική ανθρώπινη φύση, απαραίτητη προϋπόθεση για να δεχτεί και ενωθεί με τον Χριστό που η εκκλησία εμφανίζει ως Νυμφίο.  Και η διαφορά «με τους καθώς πρέπει πιστούς» ανά τους αιώνες, που έχουν ακρωτηριάσει τη φύση τους, τον έρωτα, είναι πως στην αμαρτωλή γυναίκα έλειπε ο Θεός, τον είχε ανάγκη για να ζήσει, Τον πόθησε με όλο το είναι της.

Χρόνης Μούτσης


alt


Ο Χριστός, αυτός ο Μανικός Εραστής της ψυχής μας...

  

  alt


«Μη μείνωμεν έξω του Νυμφώνος Χριστού»

Είναι παράδοξο (;) πως η εκκλησία μας αυτές τις μέρες του πάθους και του μαρτυρίου παρουσιάζει τον Χριστό ως Νυμφίο, ως (γαμπρό), και συνοδεύει αυτή τη γαμπριάτικη είσοδο του Κυρίου με τις παραβολές των «δέκα παρθένων», «των Ταλάντων» και της μετανοούσης πόρνης.

Ο Κύριος γίνεται ο «μανικός εραστής μας». Ζητά και από εμάς να τον αγαπήσουμε με αυτή την δύναμη του «μανικού έρωτα», γιατί έτσι μόνο μπορούμε να τον ακολουθήσουμε στο πάθος: «πάθος μας». Ζητά από εμάς πολλά και σχεδόν αδύνατα στην πράξη. Ζητά τη θυσία μας, την αυτοεξωθένωσή μας και τέλος να τον ακολουθήσουμε μέχρι το σταυρό. Αυτά για να τα κάνουμε για Εκείνον, πρέπει, να Τον αγαπήσουμε πολύ, να κρατήσουμε αναμένη μέσα στην ψυχή μας αυτή τη λαμπάδα της αγάπης και του έρωτα, όπως οι «φρόνιμοι παρθένοι». Η σχέση μας με τον Χριστό, αυτές τις μέρες, προσδιορίζεται ως σχέση πάθους και έρωτα. Ο Χριστός έρχεται προς εμάς ως Νυμφίος, ως γαμπρός της ψυχής μας. Ξέρει όμως την αδυναμία μας και γιαυτό μας χαρίζει τα τάλαντά Του, τη Χάρη Του, δηλαδή τη δύναμη και την αγάπη για να Τον αγαπήσουμε. Ως αποκορύφωμα αυτού του Θείου έρωτα, έρχεται το παράδειγμα της πόρνης, που διέσωσε μέσα της τη ερωτική φορά και την έστρεψε προς το Χριστό. Αυτές τις μέρες του Θείου πάθους και  οδύνης, η εκκλησία, καταργώντας κάθε συμβιβασμό και κάθε θρησκευτική αγκύλωση, γίνεται ανατρεπτική και μας φέρνει ως παράδειγμα θείας ζωής την αφοσίωση μιας πόρνης!  

«Τον Νυμφίον αδελφοί αγαπήσωμεν...»

Χρόνης Μούτσης        


alt


ΤΗΣ ΠΑΣΧΑΛΙΑΣ ΟΙ ΘΥΜΗΣΕΣ


alt

 

Αναμνησεις

 Σκεψεις

 Ονειρα

 

 Η προσμονη

 

 Έβγαζαν φτερά τα πόδια μου,

 να φτάσω, να δω αγαπημένους και

 πρόσωπα καρτερικά, καλοσυνάτα, ν' αντικρίσω.

 Σ' αγκαλιές γλυκές να αφεθώ,

 αποσταμένα χέρια να φιλήσω...

 

  Κοίταζα αντίκρυ μου τις χιονοσκέπαστες βουνοκορφές της Γκιώνας,

 τις ράχες τ' Αϊβασίλη τις κατάφυτες

 κι άκουγα του καλογιάννου το γλυκό τιτιβισμα.

 Τι περίσσια ομορφιά! Τι δέος!

 Περπατούσα στο κρύο πούσι κείνα τα παγερά τα πρωϊνά τ΄Απρίλη.

 Τριγύρω ήχοι, χείμαροι, κλωνιά γυμνά, την Πασχαλιά περίμεναν ν΄ανθίσουν.

 Η φύση ολάκερη περίμενε σαν κόρη πουν στο μήνα της για να γεννοβολήσει

 Κι μαργαρίτες στις πλαγιές έπλεκαν γαϊτάνι!

 

 Ο γιδοβοσκος

 

Στα ριζά των δέντρων τ' αρχαία μονοπάτια, η χλωρασιά, τα μούσκλια.

 Πιό κει στο ξέγναντο, κατάκορφα στη ράχη

 στέκει καλύβα κλαδωτή στης βαλανιδιάς το γέρμα.

 Του γέρο-Τρόκα η μορφή, γιδοβοσκού του Ομήρου,

 να σαλαγά το θάνατο μες του κρασιού τη ζάλη

 μ' ακολουθεί... στου πανηγυργιού τους ήχους.

 Κραυγή θεριού ανήμερου γινόταν ο χορός του.

 Τον Μελανθέα εκάλαγε να σταυρωθεί μαζί του

 για μιας γυναίκας τη ματιά τη λάγνα που ποθούσε!


Χρόνης μούτσης  Πασχαλιά 2014

alt



Τα Ιεροσολυμα ειναι ο τοπος - τροπος της Χριστοποιησης μας...

alt

Ο άνθρωπος Ιησούς είναι για εμάς το μοναδικό παράδειγμα βιοτής με απότερο σκοπό την Χριστοποίησή μας και η μίμηση της ζωής Του ο μόνος αληθινός δρόμος για την επίτευξη του σκοπού μας.  Τα μεγάλα γεγονότα της ζωής του Κυρίου είναι σταθμοί στην δική μας πνευματική ανάπτυξη και η πορεία μας στην εν Χριστώ ζωή μια διαρκής αναμόρφωση της βούλησής μας εως ότου υπάρξει τελεία ταύτιση με τη βούληση του Χριστού.  Αυτά είναι τα όρια της αγιότητος και της Βασιλείας, που έκαναν τον άγιο Απόστολο Παύλο να πει  «Ζω δε ουκέτι εγώ, ζει δε εν εμοί Χριστός». Έτσι και εμείς καλούμαστε από τον Κύριο να ανέβουμε μαζί του «εις Ιεροσόλυμα», να ακολουθήσουμε την ίδια οδό με Εκείνον, έχοντας πλήρη συνείδηση πως η ομοίωσή μας με τον Σωτήρα μας θα περάσει από τον σταυρό.  Στην αρχή αυτός ο δρόμος είναι δοξολογικός, γεμάτος «Ωσαννά», όπως διαβάζουμε στο ιερό Ευαγγέλιο, στη συνέχεια όμως καλούμαστε στο «μαρτύριο» που μπορεί να φτάσει ως την πλήρη εξόντωσή μας όπως αυτό γίνεται φανερό μέσα από την πείρα της εκκλησίας.  Γιατί όμως επιμένω σε αυτήν την μαρτυρική πορεία, που θα έλεγε κανείς πως φθάνει στα όρια του «ιερού μαζοχισμού»; Το θέμα είναι πολύ σοβαρό και χρειάζεται την ανάλογη προσοχή. Είναι γεγονός πως ο καθένας μας μπαίνει στην εκκλησία με διαφορετικές προϋποθέσεις και μια προσωπική ιστορία, μια δυναμική που διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο. Έτσι είναι φυσικό ο καθένας μας στην αρχή να ξεκινά με ιδιοτελή κίνητρα και ασυνείδητες εγωϊστικές επιδιώξεις, που τις ντύνουμε με μανδύα πνευματικό, για να καλύψουμε τους καημούς μας και τα αισθήματα κατωτερότητας ή ανωτερότητας που αισθανόμαστε.

 

alt 

Αυτά όμως τα επιτρέπει η Θεία παιδαγωγία στον άνθρωπο για να τον ελκύσει στη Θεία ζωή, του δίνει μια γεύση της Θείας Χάριτος ή ακόμη και τελειότητας, όπως συνέβει στο βίο του αγίου Σιλουανού.  Όλα αυτά εμπεριέχονται στα  «Ωσαννά» της πορείας μας προς τα Ιεροσόλυμα, όμως η Χριστοποίησή μας απαιτεί την ομοίωσή μας με την ζωή του Χριστού σε όλες της τις διαστάσεις και θα πρέπει να γνωρίζουμε ότι το επόμενο βήμα είναι η άφεση μας στα χέρια «του ζώντος Θεού», που είναι ο Γολγοθάς και η ηθελημένη σταύρωση του εγωκεντρικού εαυτού μας.  Αυτή είναι ζωή μαρτυρίου και αφανισμού του «εγώ» μας, είναι η εφαρμογή της εντολής του Κυρίου: «Εισέλθετε δια της στενής πύλης...ότι στενή η πύλη και τεθλιμμένη η οδός η απάγουσα εις την ζωήν...». Εν τοιάυτη όμως περιπτώσει θα ρωτήσει κάποιος γιατί να μπούμε σε αυτή τη διαδικασία, που βρίσκεται η χαρά και η ανάπαυση;  Η πορεία μας προς την Χριστοείδεια, είναι πορεία Σταυροαναστάσιμη και δεν εξαρτάται από τις δυνάμεις μας, την κατευθύνει ο ίδιος ο Χριστός και είναι εσωτερική υπόθεση της ψυχής μας. Δεν γίνεται αντιληπτή από τους άλλους και αφορά την ένωσή μας με τον Θεό. Σε αυτή τη σχέση με το Θεό της αγάπης ο άνθρωπος ζει πράγματα που δεν λέγονται και ακόμη περισσότερο δεν φαίνονται.  Αν πάμε στους βίους των αγίων μας γερόντων, αλλά και στη ζωή αληθινών πιστών που βρίσκονται γύρω μας, θα ανακαλύψουμε πρόσωπα που λάμπουν από χαρά, που δεν φοβούνται το θάνατο, που κλείνουν μέσα τους στοιχεία του υπερβατικού Θείου κόσμου, του κόσμου της Χριστιανικής βιοτής.

Χρόνης Μούτσης


Κατάθλιψη και Χριστιανική ζωή.... (βίντεο)



Τώρα αισθάνεσαι ότι πλέον δεν σε αγάπάει ο Θεός, αλλά ξεχνάς ότι ο Θεός που μας απεκάλυψε ο Ιησούς Χριστός, βρέχει επί δικαίους και αδίκους, και κατά τους πατέρες της εκκλησίας, είναι αμετάβλητος και απαθής. Δεν μεταβάλετε, δεν έχει συναισθήματα, δεν σε αγαπάει σήμερα περισσότερο γιατί είσαι «καλό παιδί» και αύριο λιγότερο γιατί είσαι «κακό». Μόνο σε αγαπάει. Πάντα το ίδιο παράφορα, ως μανικός εραστής, κατά Άγιο Μάξιμο Ομολογήτη.

Εσύ προσπάθησε να συνδεθείς μαζί Του και να αισθανθείς την αγάπη Του. Δεν άλλαξε Εκείνος, εσύ δεν μπορείς να αλλάξεις για να αισθανθείς της αγαπητική Παρουσία Του.

    alt

Αγία Μαρία η Αιγυπτία... και η αγία μετάνοια...


alt


Η εκκλησία μας λίγο πριν το Πάσχα, την Ε' Κυριακή των νηστειών, εορτάζει, καθόλου τυχαία, την Οσία Μαρία την Αιγυπτία, και μάλιστα ακριβώς μετά την ακολουθία του Μεγάλου Κανόνος. Με αυτό τον τρόπο σηματοδοτεί την εσωτερική πορεία της ψυχής προς το «εκούσιον πάθος». Πρώτα με τον Μεγάλο Κανόνα μας βοηθά να κάνουμε μια κατάδυση στον εσώτερο εαυτό μας, να έχουμε μια ειλικρινή συνομιλία με την ψυχή μας και να φτάσουμε στα δυνατά για τον καθένα μας μέτρα αυτογνωσίας. Μετά από αυτή τη συνειδητή αλλά και πολές φορές ασυνείδητη διεργασία, τι είναι αυτό που βρίσκουμε στο βάθος του  «είναι»  μας; Μήπως αρετές και διάφορα άλλα  «καλά πράγματα;»  Όχι βέβαια, το αντίθετο μάλιστα: Θα βρούμε  «μιά πόρνη, μια μοιχαλίδα ψυχή»  που αγάπησε τόσο πολύ τον κόσμο και την ηδονή και ξέχασε τον Δημιουργό της. Αυτή λοιπόν η ψυχή, ή ψυχή μας, έρχεται την ερχόμενη Κυριακή,  με την επίγνωση της αμαρτωλότητάς της, να εορτάσει την μεγάλη Αιγυπτία Οσία  και τη δική της επιστροφή. Η οσία Μαρία η Αιγυπτία εβίωσε την κόλαση του ερωτικού πάθους, την κόλαση του ανεκπλήρωτου έρωτα και είχε την ευτυχία να φτάσει στα έσχατα όρια της  «ευλογημένης απελπισίας». Ο βίος και η μεταστροφή της οσίας Μαρίας της Αιγιπτίας θέτει  «επί τάπητος»  το θέμα της  «αμαρτίας». Τι εννοώ; Η ζωή, η μεταστροφή και ο δοξασμός αυτής της μεγάλης Οσίας είναι «σκάνδαλο» για όσους βλέπουν την αμαρτία με τρόπο δικανικό, ηθικό, ως παράβαση εντολών και νόμων και το Θεό ως δικαστή που απονέμει δικαιοσύνη. Η αμαρτία είναι ένα βαθύτερο υπαρξιακό γεγονός, είναι η αστοχία της ύπαρξης να φτάσει στην εντελέχειά της, στο στόχο της. Ως τέτοιο γεγονός κάνει τον άνθρωπο να φτάσει στα έσχατα όριά του και στην απελπισία, και, ή θα επέλθει ο ψυχικός θάνατος στην ύπαρξη, ή μια μεταστροφή σαν αυτή που βίωσε ο Οσία Μαρία η Αιγυπτία. Ο Χριστός ήρθε να σώσει τους αμαρτωλούς και μας λέει μάλιστα πως  «οι πόρνες και οι Τελώνες θα μας οδηγήσουν στη Βασιλεία των Ουρανών». Ο Θεός της αγάπης δεν κρίνει τον άνθρωπο με βάση το αμαρτωλό παρελθόν του, δεν του ζητάει ατομικά κατορθώματα και αξιομισθίες, αλλά μια κραυγή μετανοίας εμπιστοσύνης και αγάπης μέσα από την προσωπική του άβυσο,  την αμαρτία του,  την κόλασή του. Έτσι η προσωπική άβυσος και η αμαρτία μετατρέπονται σε «εφόδια» που ελκύουν τη Θεία Χάρη, όταν ο άνθρωπος συνειδητοποιήσει την κατάστασή του και καταλάβει πως δεν είναι άξιος για τίποτε άλλο, παρά για αμαρτίες, με τι διαφορά όμως να μην κρατήσει αυτή την αλλότρια κατάσταση του για τον εαυτό του, εγκλωβισμένος σε έναν ναρκισιστικό εγωϊσμό, αλλά να την προσφέρει στο Θεό. Άλλωστε τι άλλο θα μπορούσαμε να προσφέρουμε στον Θεό εκτός από αμαρτίες μας; Και τι άλλο θα μπορούσε να περιμένει Εκείνος από εμάς; Έτσι η αμαρτία και η εξουθένωση οδηγεί στον παράδεισο, στην αναζήτησει της λύτρωσης και φαίνεται πως αυτό το «προσόν»  το διαθέτουν περισσότερο από όλους τους άλλους οι εξουθενωμένοι και οι ταλαιπωρημένοι αυτής της ζωής όπως είναι οι πόρνες, όπως ήταν η Μαρία η Αιγυπτία.

Χρόνης Μούτσης


alt


Ο Θεός αγαπά τους εμπερίστατους

 


alt


Μελετώντας τη Βίβλο, παρατηρούμε πως ο Θεός της Π. Διαθήκης και ο Χριστός στην Κ. Διαθήκη, εμπλέκεται σε 'θαυμαστά'' γεγονότα με απλούς εμπερίστατους ανθρώπους, σακάτηδες, τυφλούς, πόρνες, λεπρούς  και όχι με τους ''κατ΄ επάγγελμα θρησκευόμενους''. Με τους τελευταίους τα ξεκαθάρισε γρήγορα και κατηγορηματικά. Τους ονομάτισε με βαρείς χαρακτηρισμούς: υποκριτές και έχιδνες και προχώρησε παρακάτω. Άνθρωποί Του έγιναν εκείνοι που είχαν εμπλακεί με την περιπέτεια της ζωής. Εκείνοι που πόνεσαν για τον έρωτα, το θάνατο και τη ζωή. Εκείνοι που αγάπησαν και  μόχθησαν ή έστω απέτυχαν, αλλά πάλεψαν.

Γνώρισα τέτοιους ανθρώπους. Είναι οι παλιοί παραδοσιακοί άνθρωποι που ήξεραν να εσωτερικεύουν τα εξωτερικά γεγονότα. Μέσα απ΄τις περιστάσεις ωρίμαζαν και αύξαναν πνευματικά. Η υπομονή στη συζυγία, η καρτερικότητα στην αρρώστια, ο συντρεγμός στη φτώχεια και την ορφάνια, τους έκανε απέραντους.

Ο χρόνος της βιοτής τους τεμνόταν με τον Ιερό, τον Θείο χρόνο, όπου όλα γίνονται Θαυμαστά και υπερβατικά. Έτσι, η ευχή αυτών των ανθρώπων γίνεται ευλογία, η κατάρα τους καταστροφή και η επίκληση θαύμα.

Μόνο έτσι μπορούμε να εννοήσουμε την αγιότητα των φτωχών και κατατρεγμένων ηρώων του Ντοστογιέφσκι και του Παπαδιαμάντη. Έτσι συνειδητοποιώ κι εγώ μετά τόσα χρόνια τη σοφία και βαθειά ''ασυνείδητη θρησκευτικότητα'' δικών μου αγαπημένων προσώπων, που δεν ήξεραν πολλά-πολλά από ''κεριά και λιβάνια'', αλλά ζούσαν θυσιαστικά και αυτοεξουθενωτικά. Ήταν εμπερίστατοι και τους αγίαζαν οι περιστάσεις. Τους αγίαζε ο τρόπος, η αγάπη και η υπομονή τους...  

Χρόνης Μούτσης


 alt


Ο ΣΤΑΥΡΟΣ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΕΙΝΑΙ ΠΟΡΕΙΑ ΖΩΗΣ...

alt

 

Σταυροπροσκύνηση.  

Σε αυτή μας την πορεία προς το Πάσχα προσκυνούμε τον Τίμιο Σταυρό. Όχι βέβαια εξωτερικά, αλλά με αυτή μας την πράξη ερχόμαστε να δηλώσουμε  την  κατάφαση μας στην «σταυρική ζωή» που ο Χριστός ευαγγελίζεται και μας προτείνει. O σταυρός του  Χριστού είναι δρόμος, είναι «η οδός», είναι πορεία ζωής που ο Ίδιος βάδισε και μας πρότεινε να βαδίσουμε και εμείς. Ο σταυρός δεν είναι κόσμημα, folklore και στην καλύτερη των περιπτώσεων ένα ιερό σύμβολο όπως τόσα άλλα. Η Βασιλεία του Θεού δια του Υιού Του και ο παράδεισός Του, γίνεται  ο σταυρός Του και μόνο σταυρωμένοι είναι δυνατόν να τη ζήσουμε. Ο Χριστός μας το είπε κατηγορηματικά: «Ει τις θέλει οπίσω μου ελθείν, απαρνησάσθω εαυτόν και αράτω τον σταυρόν αυτού και ακολουθείτω μοι».  O Σταυρός του Χριστού είναι η  «εκοπή του ιδίου θελήματος»  και η αποδοχή του θελήματος  Εκείνου, με ότι αυτό συνεπάγεται, δίχως όρους και προυποθέσεις.  Η ζωή που μας προτείνει ο Χριστός είναι η ζωή που ο  Ίδιος έζησε. Ζωή δηλαδή απεριόριστης αγάπης προς τον Θεό Πατέρα και προς τους ανθρώπους, που φτάνει στην τέλεια αυταπάρνηση.  Είναι μια πορεία αυτοεξουθένωσης και απάρνησης του «εγώ» μας με όλα τα «θέλω» του και τις επιθυμίες του. Αυτός ο τρόπος ύπαρξης όμως οδήγησε τον Χριστό στο σταυρό και για όποιον τον ακολουθεί σημαίνει την ηθελημένη είσοδός του στην προσωπική του Γεθσημανή, δηλαδή στην άνεφ όρων άφεση στη Θεία θέληση. Τα λόγια του Κυρίου:  «Πλην ουχ ως εγώ θέλω, αλλ' ως συ» γίνονται και δικά μας,τα λέμε κι εμείς μέσα απ'τον κήπο της προσωπικής μας Γεθσημανής. Έτσι, ζητούμε από το Χριστό, να γίνεται και να συμβαίνει στη ζωή μας, ότι και όπως  Εκείνος θέλει, και αν χρειαστεί ας μας ανεβάσει και στο σταυρό. Πρέπει να δείξουμε στο Θεό ότι ήμαστε έτοιμοι να δεχτούμε το θέλημά Του, όπως ο Χριστός στη Γεθσημανή. Αυτή η πορεία προς το «εκούσιον πάθος» κάνει τον άνθρωπο Χριστοάνθρωπο, Θεοειδή, ζωντανή μαρτυρία Εκείνου, που μπορεί να οδηγήσει και στο πραγματικό μαρτύριο. Ένας  «άγιος Γέροντας»  μου έλεγε προ ετών πως:  «Όσο πιο πολύ προχωρά ο άνθρωπος στην πνευματική ζωή, με τόσο μεγαλύτερο μαρτυρικό θάνατο θα φύγει. Ο θάνατος δείχνει την πνευματική μας στάθμη».  Αντιλαμβανόμαστε λοιπόν πως η Σταυροπροσκύνηση με αυτές τις προϋποθέσεις είναι ο μόνος πραγματικός δρόμος που οδηγεί στο Πάσχα και την Ανάσταση. 


Μετά από όλες αυτές τις σκέψεις μπορεί να ρωτήσει κανείς τι γίνεται με τη χαρά, ο άνθρωπος δεν πρέπει να χαίρεται; Ο σταυρός δεν είναι μια θλιβερή κατάσταση; Θα πρέπει να πούμε πως όλα αυτά είναι μιας άλλης τάξεως πράγματα και  «όχι του κόσμου τούτου», είναι καταστάσεις που δεν κατακτούνται με τις δικές μας δυνάμεις, αλλά χαρίζονται, δηλαδή γίνονται με τη Χάρη του Θεού, και όταν επισκέπτεται τον άνθρωπο η «Θεία Χάρις», δηλαδή ο Χριστός, τότε τον πλημμυρίζει  «χαρά αλεκλάλυτος», που ο κόσμος δεν μπορεί ούτε να φανταστεί. 

Χρόνης Μούτσης      22 Μαρτίου 2014  Παιανία


alt


Ο Αγιος Γρηγόριος Παλαμάς διασώζει τον άνθρωπο...

  

                                                                

alt


Η εκκλησία μας γιορτάζει τον άγιο Γρηγόριο τον Παλαμά την δεύτερη Κυριακή των νηστειών και αυτό δεν είναι καθόλου  τυχαίο.  Η Μ. Τεσσαρακοστή το  Άγιο Πάθος και η Ανάσταση δείχνουν μια πορεία απ' την οποία πρέπει να περάσουμε κι εμείς για να βιώσουμε και να γίνουμε μέτοχοι αυτών των μεγάλων γεγονότων. Αυτή η πορεία απαιτεί εκτός από ορθοπραξία και ορθή πίστη, κι αν υπάρχει κάποιος που υπερασπίστηκε τα Ορθόδοξα Δόγματα από επικίνδυνες κακοδοξίες αυτός ήταν ο άγιος Γρηγόριος o Παλαμάς.  Αυτά δεν είναι θεωρίες δίχως νόημα για τον σημερινό άνθρωπο, όπως νομίζουν ακόμη και οι «πιστοί».  Ο άγιος Γρηγόριος για άλλη μια φορά υποστήριξε την ακεραιότητα του ανθρώπου.  Έδειξε  πως ο άνθρωπος δεν είναι μόνο μια λογική μηχανή, αλλά κάτι παραπάνω απ' αυτό, έχει «Λόγο», συναίσθημα και μια  «βαθιά καρδιά».  Έτσι ο άνθρωπος όταν θέλει να κινηθεί προς κάποια γνώση του κόσμου, του άλλου ανθρώπου, ή και του Θείου Είναι, πρέπει να το κάνει ως «όλον», με όλα τα παραπάνω και όχι μόνο με τη λογική.  Μάλιστα μας λέει ο άγιος Γρηγόριος,  ο άνθρωπος, όλα τα παραπάνω μπορεί να τα κάνει κατάλληλα να μπορούν να αντιληφθούν πολλά περισσότερα απ' τη λογική.  Δηλαδή όλα αυτά είναι «όργανα γνώσεως»  που με την αγάπη δίνουν την δυνατότητα  αντίληψης μιας άλλης πραγματικότητας, αλλά και του κόσμου μας.   Τότε η γνώση δια της αγάπης και της «καθαρής καρδιάς» γίνεται μετοχή με το αγαπώμενο πρόσωπο, τον διπλανό μας και το Θεό.  Εδώ η γνώση υπερβαίνει τη λογική, παύει να είναι υπόθεση αποδείξεων και γίνεται γεγονός αγάπης, κάτι που λείπει απ' τον σημερινό άνθρωπο με εμφανή τα αποτελέσματα.  Δυστυχώς ο σημερινός άνθρωπος με τη λογική του κατάφερε να ακρωτηριάσει τον ίδιο τον εαυτό του.   Αλλά ας δούμε αναλυτικότερα.


alt


  Ο  Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς διέσωσε για άλλη μια φορά στην Ιστορία του εκκλησιαστικού γεγονότος το ανθρώπινο πρόσωπο και τις δυνατότητες της ανθρωπίνης φύσεως που ο Βαρλαάμ εκολόβωσε.  Όρισε το ανθρώπινο πρόσωπο στις πραγματικές του διαστάσεις και μας μετέφερε τα μέτρα στα οποία μπορεί να φτάσει, μέτρα που μετά την ενανθρώπιση του Θεού Λόγου, από ανθρώπινα, γίνονται Θεανθρώπινα. Ο άνθρωπος για τον Γρηγόριο είναι ένα σύνολο ενεργειών και η γνώση είναι η συντονισμένη προσπάθεια όλων αυτών των ενεργειών και όχι μέρος αυτών, όπως το λογικό.

Ο Βαρλαάμ περιόρισε  την εμπειρία και τη γνώση σε ότι μπορεί να γίνει γνωστό δια των αισθήσεων, δια της λογικής.  Έτσι ακόμη και τις εμπειρίες του ακτίστου φωτός που είχαν οι ορθόδοξοι ασκητές τις ερμήνευσε ως γεγονότα ενδοκοσμικά, φυσικά.  Ο Βαρλαάμ παραβλέποντας την πραγματική σύζευξη των δύο φύσεων στο πρόσωπο του Χριστού, δεν μπορούσε να εννοήσει με τη λογική τη μετοχή του ανθρώπου στις άκτιστες Θείες ενέργειες.   Έτσι συνέχεε την εμπειρία του ακτίστου φωτός των αγίων ασκητών, με κάποιες εκστατικές εμπειρίες που είχαν οι πιστοί των διαφόρων θρησκειών ή ακόμη οι διαλογιστές και οι νεοπλατωνικοί.  Επιχειρηματολογούσε πάνω στο χωρίο του Ιωάνου:  «Θεόν ουδείς εώρακε πώποτε»,  για να αποδείξει ότι το φως που έβλεπαν οι ασκητές ήταν κτιστό.

Ο Παλαμάς όμως έδειξε ότι το κτιστό,  «ο άνθρωπος»,  μπορεί να ενωθεί με τον άκτιστο Θεό, αρκεί να απαρνηθεί την εγωϊστική αυτονομημένη φύση του και έτσι μη αμαρτάνοντας,και αποκαθαίροντας τα όργανα της γνώσεως, την  «βαθεία καρδία»,και το νού του, είναι έτοιμος πλέον να γνωρισθεί από τον Θεό.  Ο Θεός γνωρίζεται από τον άνθρωπο αφού πρώτος Εκείνος γνωρίσει το δημιούργημά του.   Έτσι ορίζεται η νέα Ορθόδοξη ανθρωπολογία.  Κατ' αυτόν τον τρόπο γίνεται σαφές πως η θεογνωσία δεν είναι ανθρώπινο κατόρθωμα, αλλά θείο χάρισμα όπως διδάσκει η πατερική εμπειρία. Ο Θεός παύει να είναι ένα εξωτερικό, μακρινό ον και γίνεται «εγγύς», κατοικεί στην καθαρή καρδιά του ανθρώπου, διότι:   «Μακάριοι οι καθαροί τη καρδία ότι αυτοί τον Θεόν όψωνται»  και   «ο Θεός εντός ημών εστί».   Έτσι ο άνθρωπος μεγαλύνεται, γίνεται κάτι πολύ μεγάλο απ' ότι τον θέλει ο Βαρλαάμ, μπορεί να γνωρίσει το Δημιουργό, να ενωθεί μαζί Του, να γίνει «θεάνθρωπος», να  ομοιάσει στον Χριστό.


alt

                                                                        

Ο Χριστός ενώνεται με όλες τις λειτουργίες του ανθρώπου και Χριστοποιεί τα μέλη και το νου του ανθρώπου. Δεν είναι τυχαίο που η εκκλησία μας τιμά τόσο πολύ τον Άγιο Γρηγόριο τον Παλαμά.   Ήταν αυτός που έβαλε τις θεολογικές βάσεις ενός Θεοκεντρικού ανθρωπισμού, διέσωσε την εικόνα του Θεού στην ανθρώπινη φύση και την προοπτική της Θεώσεως του ανθρώπου.  Θα πρέπει να τονισθεί πως ο άγιος Γρηγόριος από μια μερίδα σύγχρονων Θεολόγων έχει γίνει ο Θεολόγος των Θείων Ενεργειών, επειδή ο άγιος είχε αναγκαστεί να αναπτύξει αυτή τη Θεολογία για να αντιμετωπίσει τον Βαρλαάμ και τον Ακίνδυνο, αυτό όμως δεν σημαίνει πως ο Γρηγόριος είχε παραθεωρήσει το πρόσωπο του Χριστού. Ο Χριστός ήταν το κέντρο της ζωής του και την Θεολογία των Ακτίστων Ενεργειών την ανέπτυξε από ανάγκη.

Χρόνης Μούτσης


alt


Εικόνα... ένα παράθυρο στο επέκεινα...

alt


Στην υπαρξιακή του βάση, που σχετίζεται άμεσα με τη ζωή, το θέμα των εικόνων είναι ζωτικής σημασίας για τον ορθόδοξο άνθρωπο, διότι άπτεται της ελευθερίας του. Η εικόνα είναι ένα παράθυρο προς έναν άλλο κόσμο, τον κόσμο της χάριτος. Ο φυλακισμένος άνθρωπος  στον κόσμο των παθών και του θανάτου, αντικρίζοντας τις άγιες εικόνες, βλέπει μιαν άλλη πραγματικότητα, αυτή του Χριστού, της Παναγίας και των Αγίων του. Έτσι η εικόνες γίνονται τόποι ενός άλλου άκτιστου κόσμου, στον οποίο μπορεί και αυτός να μετέχει. Όταν γονατίζει και προσκυνά μια εικόνα ο θνητός πονεμένος άνθρωπος, ανοίγει μια πόρτα σε έναν άλλο κόσμο, που μπορεί να μπεί, ή να αφεθεί για να τον κατακλύσει. Έτσι καταλαβαίνουμε τη διαφορά των πιστών που αγαπούν τις εικόνες, με εκείνους που τις έχουν αποβάλλει απ' τους ναούς και την καρδιά τους. Οι εικονομάχοι, όπως και οι δυτικοί σήμερα, ήταν πιστοί. Αυτή η νοοτροπία σίγουρα καλλιεργεί την πίστη, αλλά δεν της χρειάζεται ο Θεός. Ο Θεός και η Βασιλεία του είναι μακριά και τον θέλουν εκεί, μακρινό και απόμακρο, γιατί αλλιώς δημιουργεί προβλήματα, μπελάδες.


alt


Ο ανεικονισμός αφήνει το Θεό και τη ζωή της Χάριτος έξω. Κλείνει το παράθυρο στο επέκεινα, φτιάχνει ένα κλειστό, αυτοερωτικό, ενδοκοσμικό σύστημα, περισσότερο δικανικό και ηθικιστικό που θυμίζει την Παλαιά Διαθήκη, παρά τον καινό χρόνο και τόπο της αγγελίας  του Χριστού. Στην Καινή κτίση υπερέχει η ελευθερία, έναντι του νόμου και της ηθικής. Η εικόνα είναι μαρτυρία αυτού του αγγέλματος. Αφήνεται στα χείλη ευλαβών, αλλά και αμαρτωλών, φονιάδων και πορνών. Στα χείλη εκείνων που ζουν την αγωνία του τέλους και του θανάτου και μέσα απ' τις άγιες εικόνες αντικρίζουν έναν άλλο κόσμο, αιώνιο. Κόσμο που δεν κυριαρχείται απ' το κράτος του θανάτου. Οι Ορθόδοξοι άνθρωποι έμαθαν να κάνουν παρέα από τώρα με τα πρόσωπα αυτού του κόσμου. Ο Χριστός, η Παναγιά, οι Άγγελοι, οι Άγιοι, είναι η παρέα τους στις εκκλησιές και στα εικονίσματα των σπιτιών τους προσμένοντας την αντάμωσή τους. Tη θεολογία του εικονισμού, είχε συλλάβει με έναν άλλο φυσικά τρόπο, ο Πλάτων στην περί «σπηλαίου» θεωρία του! Αλλά αυτό δεν είναι του παρόντος. Πάντως κάπως έτσι μπορώ να εξηγήσω την εμονή και την αγάπη των πιστών και κυρίως των απλών ανθρώπων, στις εικόνες.

Χρόνης Μούτσης  Κυριακή της Ορθοδοξίας 2014

alt


  



ΣΤΑΥΡΟΣ ΚΑΙ ΙΕΡΑΠΟΣΤΟΛΗ π. Αντωνίου Ρωμαίου

 


  alt


Ένα μέρος από την αλήθεια του Ευαγγελίου είναι, νομίζω, ότι ο Σταυρός δεν αποτελεί μόνο το Όργανο της Σωτηρίας του ανθρώπου, αλλά συγχρόνως και την μοναδική "οδόν ζωής" του πιστού. Η παραδοχή της ανωτέρω αλήθειας έχει τρομακτικές και συγκλονιστικές επιπτώσεις στον άνθρωπο.  Έρχεται να πραγματοποιήσει την πιό μυστική και απόκρυφη υπαρξιακή επανάσταση μέσα του. Δημιουργεί τις μοναδικές βιωματικές προϋποθέσεις για μια "αναβίωση'' -αναγέννηση- και οδηγεί σε μια διαρκή "μεταμόρφωση", όπως ο θείος Απόστολος Παύλος την κηρύττει και την επικυρώνει με την ολοκαυτωματική προσφορά του στο βωμό της Αγάπης του "Εσφαγμένου Αρνίου".

 

Όλοι γνωρίζουμε πως η ρίζα του κακού, που ξεκινάει με την "πτώση των πρωτοπλάστων", είναι ο εγωϊσμός, η εγωκεντρική θεώρηση και βίωση των αξιών της ζωής. Το κήρυγμα για την αυταπάρνηση - που είναι η τελειοτέρα δυνατή στον άνθρωπο εφαρμογή του «έκλινον απο κακού» και για την άρση του σταυρού που είναι η αρίστη απόδοση του "ποίησον αγαθόν" έρχεται να ζητήσει την άμεση αλλαγή στην υπαρξιακή βάση του ανθρώπου.

 

Από τις πρώτες ώρες τις ζωής του, ο άνθρωπος ζητεί να γίνει το κέντρο του ενδιαφέροντος και της μητρικής στοργής, της υπάρξεως που τον έφερε στον κόσμο. Αργότερα, με τους γνωστούς και εν πολλοίς ενστικτώδεις τρόπους μας, αγωνιζόμαστε να κατακτήσουμε τις καρδιές του στενού οικογενειακού περιβάλλοντος και εν συνεχεία του ευρυτέρου κοινωνικού.

 

Πάντοτε το βίωμα της ευτυχίας μας έχει μια εγωκεντρική υποδομή, που είναι συνήθως υποσυνείδητη - πολλές φορές όμως και συνειδητή. Αντιστρόφως καταθλιπτική επεξεργασία χαρακτηρίζει τις εμπειρίες μας κάθε φορά που "η ζωή" ή "οι συνθήκες της ζωής" δεν έχουν την δυνατότητα να ικανοποιήσουν τις εγωϊστικές αναζητήσεις μας.  Έτσι μελαγχολούμε, χωρίς να σκεπτώμαστε ότι το θανατηφόρο δένδρο της μελαγχολίας φυτρώνει μόνο στο έδαφος της εγωλατρείας ή εγωπαθείας.

 

Το παραπάνω φαινόμαινο - αυτό επειδή με το νηπιοβαπτισμό έχουμε ασυνείδειτα, θεωριτικά και προκαταβολικά δώσει τη βούλισή μας στο Χριστό - δεν λείπει δυστυχώς και από την Χριστιανική ζωή μας. Έτσι φθάνουμε στο αντιφατικό και οξύμωρο σχήμα του "εγωκεντρικού Χριστιανισμού", που είναι η πιό δραματική contradiction in terminis, την οποία μπορεί να αναζητήσει ο ο φιλόσοφος νους του προσγειωμένου Χριστιανού!

 

Κανείς μας - τουλάχιστον στα πρώτα χρόνια του συνειδητού χριστιανικού αγώνος για την κατανόηση του "εν Χριστώ ζην" - δεν ξέφυγε μέχρι σήμερα από αυτή την αδυναμία. Η λυτρωτική χαρά, που πηγάζει από το βίωμα της συγχωρήσεως της ενοχής των αμαρτιών μας, είναι πολλές φορές "εγωκεντρική".

Η ηθικολογική θεώρησις  της διδασκαλίας του Χριστού, που είναι και η βλάσφημη μείωσις της δυνάμεως του Μυστηρίου της εσταυρωμένης ζωής, μας επιτρέπει κάπως κεκαλυμμένα να βιώσουμε την Χριστιανική καθαρότητα μέσα στο συνειδητό ή υποσυνείδητο φαρισαϊσμό του «ουκ ειμί ώσπερ οι λοιποί των ανθρώπων... ή και ως ούτος ο τελώνης»! (Λουκ. Ιη΄, 11).

 

Έτσι φθάνουμε - μετά από συμμετοχή πολλών ετών στα  Άγια Μυστήρια και στη Διδασκαλία του Λόγου του Θεού - στο σημείο να δυσκολευόμαστε να ερμηνεύσουμε σωστά τους υπαρξιακά βασικούς λόγους του Κυρίου: «ος γαρ αν θέλη την ψυχήν αυτού σώσαι, απολέσει αυτήν ος δ'αν απολέση την εαυτού ψυχήν ένεκεν εμού και του Ευαγγελίου, ούτος σώσει αυτήν» (Μαρκ. Η΄, 35), που κηρύττουν τόσο φανερά και επιτακτικά, ότι η βάσις του εγωκεντρισμού πρέπει να εκλείψη ακόμη και σ΄ αυτήν την αναζήτηση της σωτηρίας και ότι - εδώ είναι το σχετικό σημείο με το θέμα μας - η ιεραποστολική δράση (ένεκεν εμού και του ΕΥΑΓΓΕΛΙΟΥ) είναι η προϋπόθεση για την ολοκλήρωση της σωτηρίας...

 

Όποιος αποδεχθεί σωστά το «έκκλινεν ουρανούς και κατέβη», πως μπορεί να αναζητεί -αλλοίμονο δε και να κηρύττει- ένα Χριστιανισμό περιωρισμένο στα γεωγραφικά όρια της προτιμήσεώς του; Μα όποιος κατάλαβε τι θα πει να «χάσεις την ψυχή σου για το Χριστό και το Ευαγγέλιο», είναι δυνατόν να μην «ευαγγελίζεται»;

 

Όταν η σωτηρία γίνει "σωτηρία μ ο υ", παύει να είναι σωτηρία! Με άλλους λόγους η ορθή αντίληψις του όρου σωτηρία δημιουργεί την υποχρέωση της ιεραποστολικής δράσεως του πιστού.

 

Μόνο μέσα σε μια ιεραποστολική βιωματική δραστηριοποίηση- άσχετα τι μορφή θα πάρει αυτή για τον κάθε άνθρωπο- είναι δυνατόν να πραγματωθεί ο Χριστομίμητος και Χριστοκεντρικός βίος. Τότε μόνον ο Σταυρός δεν θα είναι απλώς το λατρευτό όργανο της σωτηρίας μας, αλλά και ο αλάθητος δρόμος της ζωής μας. Τότε, και μόνον τότε, ο Σταυρός του Κυρίου θα λαμβάνει τις πραγματικές του διαστάσεις και μέσα στις ψυχές μας και μέσα στην κοινωνία.

 

Ο Σταυρός, όπως κι΄αν τον θεωρήσωμε -και ως σχήμα μόνο- ομιλεί για την ιεραποστολή. Το κατακόρυφο ξύλο μας διηγείται την κάθοδο του Ανάρχου Θεού Λόγου και την ενανθρώπισή Του επί της γης προς σωτηρίαν του ανθρωπίνου γένους, ενώ το οριζόντιον υποσημαίνει το ατελεύτητο των περάτων, εις τα οποία πρέπει η σωτηρία αυτή να φθάσει και ως κήρυγμα και ως πραγματικότης!

 

Ακόμη ο Σταυρός -ως σχήμα και πάλιν ορώμενος- μπορεί να αντιπροσωπεύει και το σχήμα της διασταυρώσεως των οδών των δύο προσωπικοτήτων, του κηρύττοντος και του Κατηχουμένου, οι οποίοι συναντώνται ακριβώς εν τη καρδία του Σταυρού και του Εσταυρωμένου. Μήπως όμως ο Σταυρός δεν είναι και το Σημείον, όπου η ζωή παντός ιεραποστόλου αρχίζει να λαμβάνει ουράνιες και αιώνιες διαστάσεις; Ασφαλώς. Γιατί ακριβώς επάνω στο Σταυρό ανέβηκε Εκείνος, ο Απεσταλμένος, για να φέρει στη γη τον ουρανό...


alt