ΦΡΟΫΝΤ  

alt

    Ο κάθε παρατηρητής της συμπεριφοράς και της ζωής των ανθρώπων της  εποχής μας, διαπιστώνει να υπάρχει διάχυτη παντού μια μεγάλη νοσηρότητα. Το πρόβλημα είναι υπαρκτό και φαίνεται στις εκδηλώσεις και τις συμπεριφορές στις οικογενειακές σχέσεις, τις κοινωνικές και κυρίως στις σχέσεις του ατόμου με τον εαυτό του. Η κατάθληψη, το άγχος, η επιθετικότητα, τα αισθήματα μειονεξίας και ανασφάλειας, οι έμμονες ιδές, οι φοβίες και τόσα άλλα συμπτώματα, επιβεβαιώνουν τη νοσηρότητα αυτή.

alt

    Η επιστήμες έρχονται να μελετήσουν και να δόσουν μια απάντηση και μια δυνατή λύση σε αυτό το υπαρκτό πρόβλημα, που κάνει την ύπαρξη να πάσχει. Οι απαντήσεις των επιστημών, αλλά και των διαφόρων θρησκειών και φιλοσοφιών  και ο τρόπος που προσεγγίζουν το θέμα, έχει άμεση σχέση με την εν γένει κοσμοθεωρία τους. Η φιλοσοφική θεώρηση της ζωής, εμπλέκεται καθοριστικά στο πρόβλημα του ανθρώπινου προβλήματος. Πιό συγκεκριμένα, οι απαντήσεις κάθε «φωτισμένου νου» σε θέματα του πάσχοντος ανθρώπου, είναι στενά συνδεδεμένες με τη θεώρηση  «περί ανθρώπου», που αυτός έχει. Αρα η «ανθρωπολογία», (δηλαδή τι πιστεύει κανείς για τον άνθρωπο, τι είναι άνθρωπος, η προέκτασή του η όχι στην αιωνιότητα, ο σκοπός του στη ζωή κλπ), παίζει πρωταρχικό ρόλο στην έρευνα που θα κάνει και τις απαντήσεις που θα δόσει. Η σωστή ανθρωπολογία, είναι η βάση, είναι το Α και το Ω, για να γίνει ορθή διάγνωση και θεραπεία στη νοσηρότητα, είτε αυτή βρίσκεται σε ψυχικό επίπεδο, είτε έχει κάνει και σωματικά συμπτώματα.

alt

    Ο Φρόϋντ, αυτός ο μεγάλος ψυχίατρος, μελετώντας και αναλύoντας την ανθρώπινη νοσηρότητα «νεύρωση», κατέληξε πως αυτή είχε την αφετηρία της στην «απώθηση». Τι σημαίνει απώθηση; Τραυματικά βιώματα που το άτομο δεν θέλει να θυμάται, που το ενοχλούν,  τα αποσύρει, τα διώχνει, τα απωθεί από τη σφαίρα της συνείδησης στην περιοχή του ασυνειδήτου. Κατά τον Φρόϋντ η ενέργεια αυτή που απωθήται είναι η Libido. H Libido έχει χαρακτήρα ερωτικό-σεξουαλικό. Αυτό όμως τι σημαίνει; Αυτά τα βιώματα παύουν να υπάρχουν και δεν ασκούν πλέον καμία επιροή; Οχι. H αποθημένη ενέργεια δεν παύει να ενεργεί από τα βάθη του ασυνειδήτου και να δημιουργεί προβλήματα στην προσωπικότητα. Πως ενεργεί όμως αυτός ο μηχανισμός κατά τον Φρόϋντ;

alt

    Ο Φρόϋντ διέκρινε στην ανθρώπινη προσωπικότητα τρία μέρη. Το  «εγώ»,  που συνιστά το συνειδητό μέρος, αυτό που ξέρουμε, που θυμόμαστε και με το οποίο σκεπτόμαστε και αποφασίζουμε. Το  «αυτό»,  που ταυτίζεται με το ασυνείδητο και είναι το μεγαλύτερο μέρος του εαυτού. Είναι  ο μη συνειδητοποιημένος εαυτός, γεμάτος με προγονικές μνήμες και ορμέμφυτα, που δεν γνωρίζει το συνειδητό, αλλά το επιρεάζει πολύ σε όλες τις αποφάσεις του. Και το  «υπερ-εγώ»,  που είναι η ηθική συνείδηση του ανθρώπου και έχει διαμορφωθεί με βάση τις οικογενειακές, κοινωνικές και θρησκευτικές αξίες στις οποίες έχει ανδρωθεί το «εγώ».

alt

     Το «υπερ-εγώ» παίζει πολύ μεγάλο ρόλο στο μηχανισμό της «απώθησης». Είναι ο ελεγκτής, ο (εισαγγελέας)  της συνείδησης, που δεν επιτρέπει στο «εγώ» να γευθεί ότι θεωρεί απαγορευμένο, κακό, αμαρτία. Αυτό όμως δεν σημαίνει πως όλα αυτά δεν είναι  αρεστά στο «εγώ». Είναι. Ο άνθρωπος ζητά την ευχαρίστηση, την ικανοποίηση. Ετσι εδώ ο Φρόϋντ εισάγει την  «αρχή της ηδονής», που ωθεί το «εγώ» να βιώσει την ηδονή, να πραγματώσει τις επιδιώξεις  της  Libido. Κατά τον Φρόϋντ η  Libido  έχει ερωτικό - σεξουαλικό περιεχόμενο. Είναι έντονη ψυχική ενέργεια που συσωρεύεται και ζητά την εκτόνωσή της μέσω της σεξουαλικότητας. Εδώ όμως παρεμβαίνει το «υπερ-εγώ» και περιορίζει την Libido, καταργεί ή αναστέλει τις επιδιώξεις της και τις απωθεί στο ασυνείδητο.

alt

    Η απώθηση της Libido στο ασυνείδητο μπορεί να εξευγενιστεί και να μεταμορφωθεί από την προσωπικότητα, κάτω από ορισμένες προϋποθέσεις, σε τέχνη, επιστήμη, αγάπη, πίστη, προσευχή. Αν όμως δεν συμβεί αυτό, η Libido μεταβάλλεται σε νοσηρό παθογόνο γεγονός της ψυχής, με άμεση επήρεια και στη σωματική υγεία.

    Τα θέματα που επεξεργάσθηκε ο Φρόϋντ δεν εξαντλούνται εδώ. Είναι όμως σημαντικό να καταλάβουμε, πως όλη η κοσμοθεωρία του, είναι βασισμένη στα πιστεύω του για το τι είναι ο άνθρωπος, στην ανθρωπολογία του. Από εκεί ξεκινούν και εκεί καταλήγουν όλα. Για τον Φρόϋντ λοιπόν ο άνθρωπος είναι μιά μηχανή, ένα σύνολο ενορμήσεων που ζητούν την ικανοποιησή τους και, από  το πως διαχειρίζεται αυτές τις ενορμήσεις, εξαρτάται η ευτυχία, ο πολιτισμός, αλλά και η παθογένεια του.


alt